İş-Yaşam Dengesinin İşe Angaje Olmaya Etkisinde Psikolojik Sermayenin Rolü
HAVADER Editör Ekibi
"Pozitif düşünürsen her şeyin üstesinden gelirsin" cümlesini muhtemelen hepimiz duymuşuzdur. Ama iş yerinde bağlılık gerçekten bireysel bir zihniyet meselesi mi, yoksa şirketin sunduğu koşullar mı belirleyici? Bu çalışma, bu soruyu havayolu kabin memurları üzerinden test ediyor.
Kadın kabin memurları, yoğun çalışma temposu içinde hem iş hem özel yaşam rollerini aynı anda yürütmek zorunda kalıyor. Bu çalışmanın amacı, iş-yaşam dengesinin işe angaje olma (yani işine bağlılık, motivasyon ve enerji hissi) üzerindeki etkisinde, "psikolojik sermaye" olarak adlandırılan bireysel dayanıklılık, iyimserlik ve öz-yeterlilik gibi kaynakların aracı bir rol oynayıp oynamadığını incelemekti.
Türkiye'de faaliyet gösteren bir havayolunda çalışan 103 kadın kabin memurundan toplanan verilerle yapılan analizler ilginç bir sonuç ortaya koydu: iş-yaşam dengesi hem işe angajmanı hem de psikolojik sermayeyi olumlu etkiliyor, ama psikolojik sermayenin işe angajman üzerinde beklenen aracılık rolü desteklenmedi. Yani bir kabin memurunun ne kadar "dayanıklı ve iyimser" olduğu, işine ne kadar bağlı hissettiğini tek başına açıklamıyor.
Bu bulgunun katkısı, oldukça önemli bir yanlış anlaşılmayı düzeltmesi: kabin memurlarının işe bağlılığı, bireysel psikolojik kaynaklardan çok, örgütsel düzenlemeler ve çalışma koşulları tarafından şekilleniyor. Günlük hayattan bir benzetmeyle anlatmak gerekirse, bu biraz da bir öğrencinin motivasyonunun, sadece "azimli olması" ile değil, okulun sunduğu destek, ders programının esnekliği ve öğretmenin yaklaşımıyla da doğrudan ilgili olmasına benziyor -"pozitif düşün" demek, kötü bir çalışma programını telafi etmiyor.
Bu çalışma, havayollarına net bir mesaj veriyor: kabin memurlarının işe bağlılığını artırmak istiyorsanız, sadece "dayanıklılık eğitimi" vermek yetmez; asıl yapılması gereken, iş-yaşam dengesini destekleyen somut örgütsel uygulamalar -esnek vardiya planlaması, öngörülebilir çalışma saatleri gibi- geliştirmektir.
Kadın kabin memurları, yoğun çalışma temposu içinde hem iş hem özel yaşam rollerini aynı anda yürütmek zorunda kalıyor. Bu çalışmanın amacı, iş-yaşam dengesinin işe angaje olma (yani işine bağlılık, motivasyon ve enerji hissi) üzerindeki etkisinde, "psikolojik sermaye" olarak adlandırılan bireysel dayanıklılık, iyimserlik ve öz-yeterlilik gibi kaynakların aracı bir rol oynayıp oynamadığını incelemekti.
Türkiye'de faaliyet gösteren bir havayolunda çalışan 103 kadın kabin memurundan toplanan verilerle yapılan analizler ilginç bir sonuç ortaya koydu: iş-yaşam dengesi hem işe angajmanı hem de psikolojik sermayeyi olumlu etkiliyor, ama psikolojik sermayenin işe angajman üzerinde beklenen aracılık rolü desteklenmedi. Yani bir kabin memurunun ne kadar "dayanıklı ve iyimser" olduğu, işine ne kadar bağlı hissettiğini tek başına açıklamıyor.
Bu bulgunun katkısı, oldukça önemli bir yanlış anlaşılmayı düzeltmesi: kabin memurlarının işe bağlılığı, bireysel psikolojik kaynaklardan çok, örgütsel düzenlemeler ve çalışma koşulları tarafından şekilleniyor. Günlük hayattan bir benzetmeyle anlatmak gerekirse, bu biraz da bir öğrencinin motivasyonunun, sadece "azimli olması" ile değil, okulun sunduğu destek, ders programının esnekliği ve öğretmenin yaklaşımıyla da doğrudan ilgili olmasına benziyor -"pozitif düşün" demek, kötü bir çalışma programını telafi etmiyor.
Bu çalışma, havayollarına net bir mesaj veriyor: kabin memurlarının işe bağlılığını artırmak istiyorsanız, sadece "dayanıklılık eğitimi" vermek yetmez; asıl yapılması gereken, iş-yaşam dengesini destekleyen somut örgütsel uygulamalar -esnek vardiya planlaması, öngörülebilir çalışma saatleri gibi- geliştirmektir.