Türkiye Havacılık Dizini Türkiye Havacılık Dizini

Havacılıkta Stres ve Kuraldışı Yolcu Davranışları: Kabin Ekibinin Tutumları

HAVADER Editör Ekibi

Uçakta sigara içmeye çalışan, alkolün etkisiyle saldırganlaşan ya da yüksek sesle tartışan bir yolcuyla karşılaştığınızda, bu sizin için bir anlık, unutulacak bir olay olabilir. Ama o kabinde görevli mürettebat için, bu tür anlar tekrar tekrar yaşanan, birikimli bir duygusal yük oluşturuyor. Bu çalışma, İstanbul merkezli uluslararası havayollarında görev yapan 18 kabin ekibi üyesiyle yapılan derinlemesine görüşmelerle, bu yükün gerçekte ne olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmanın amacı üç boyutluydu: kuraldışı davranışların ne sıklıkla ve hangi türde yaşandığını, bu davranışların kabin ekibinde ne tür duygusal tepkilere yol açtığını ve kurumsal destek mekanizmalarının bu süreçte ne kadar yeterli olduğunu anlamak.

Bulgular, sigara içme girişimleri, alkol kaynaklı saldırganlık ve emniyet kemeri ihlallerinin en sık görülen davranışlar arasında olduğunu, en ciddi vakaların ise fiziksel saldırıya kadar uzandığını gösteriyor. Duygusal tepkiler açısından ise ilginç bir bulgu var: kabin ekibi üyeleri, kısa vadede performanslarını korumak için bir tür "duygusal uyuşma" (emotional numbing) stratejisi geliştiriyor — yani anlık tepki vermek yerine duygularını bastırıyorlar. Bu, o anda işlerini yapmalarına yardımcı olsa da, uzun vadede iletişimi ve tükenmişliği etkileyebiliyor.

Bu çalışmanın katkısı, havayollarının kriz eğitimlerini yeniden düşünmesi gerektiğine işaret etmesi: ekip dayanışması, prosedüre bağlı yatıştırma teknikleri ve akran desteği, stresle başa çıkmada en etkili stratejiler olarak öne çıkıyor. Günlük hayattan bir benzetme yapmak gerekirse, bu biraz da bir acil servis hemşiresinin, zor bir hasta ya da yakınıyla karşılaştığında meslektaşlarından aldığı anlık destekle durumu yönetmesine benziyor — tek başına değil, bir ekip olarak.

Çalışma, bulgularının ışığında, çalışanların psikolojik iyi oluşuna odaklanan çok aşamalı bir müdahale modelinin gerekliliğine dikkat çekiyor; çünkü kabin ekibinin ruh sağlığı, sadece bireysel bir mesele değil, doğrudan uçuş emniyetiyle bağlantılı kurumsal bir öncelik.
Kaynak Dergi
Journal of Aviation Research
Yazar(lar)
Özlem Özgür, Özlem Çapan Özeren
← Blog